NHÀ ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI LÀ NHỮNG AI?

Theo Luật Đầu tư, nhà đầu tư nước ngoài là cá nhân có quốc tịch nước ngoài hoặc tổ chức được thành lập theo pháp luật nước ngoài thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh tại Việt Nam.

Nói đơn giản, hai nhóm dễ nhận biết nhất là:

  • Cá nhân có quốc tịch nước ngoài;
  • Tổ chức được thành lập theo pháp luật nước ngoài.

Ngoài ra, trong thực tế cần phân biệt doanh nghiệp thành lập tại Việt Nam nhưng có vốn nước ngoài với nhà đầu tư nước ngoài để xác định đúng điều kiện áp dụng.

Đặc biệt, một doanh nghiệp Việt Nam sau khi có nhà đầu tư nước ngoài tham gia không mặc nhiên phải thực hiện tất cả các thủ tục giống nhau. Việc có phải đăng ký trước khi góp vốn, mua cổ phần, nhận chuyển nhượng vốn hay không phụ thuộc vào tỷ lệ sở hữu, ngành nghề kinh doanh và các điều kiện khác theo Luật Đầu tư.

ĐĂNG KÝ CHO NGƯỜI NƯỚC NGOÀI GÓP VỐN, MUA CỔ PHẦN

Đây sẽ là thủ tục bắt buộc phải thực hiện tại Sở tài chính trước khi ký hợp đồng chuyển nhượng vốn góp, cổ phần hoặc trước khi tiếp nhận nguồn vốn góp thêm của người nước ngoài nếu thuộc các trường hợp dưới đây

Trường hợp 1: Làm tăng tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài tại tổ chức kinh tế kinh doanh ngành, nghề tiếp cận thị trường có điều kiện đối với nhà đầu tư nước ngoài

  • Không phải cứ công ty có ngành nghề “có điều kiện” theo pháp luật Việt Nam là đương nhiên bị hạn chế giống nhau.
  • Cần xác định ngành, nghề đó có thuộc diện tiếp cận thị trường có điều kiện đối với nhà đầu tư nước ngoài hay không và điều kiện cụ thể áp dụng.

Trường hợp 2: Việc góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp dẫn đến nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ trên 50% vốn điều lệ

Trường hợp này phải đặc biệt kiểm tra tỷ lệ sở hữu trước và sau giao dịch.

Trường hợp 3: Nhà đầu tư nước ngoài nhận chuyển nhượng phần vốn góp/cổ phần trong tổ chức kinh tế có quyền sử dụng đất tại các khu vực nhạy cảm theo quy định của pháp luật đầu tư

  • Đây là nội dung cần rà soát kỹ đối với doanh nghiệp có quyền sử dụng đất tại khu vực có ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh.
  • Vì vậy, không nên áp dụng máy móc cách hiểu “người nước ngoài mua vốn trên 50% mới phải xin chấp thuận”.
  • Có trường hợp sở hữu dưới 50% vẫn phải thực hiện thủ tục; ngược lại, không phải mọi giao dịch đều bắt buộc phải xin chấp thuận trước.

ĐIỀU KIỆN CHUYỂN NHƯỢNG VỐN CHO NGƯỜI NƯỚC NGOÀI?

Một hợp đồng chuyển nhượng vốn có thể chỉ mất vài ngày để ký.

Nhưng để nhà đầu tư nước ngoài được ghi nhận hợp pháp là thành viên, cổ đông của công ty lại là câu chuyện khác.

Trước khi thực hiện giao dịch cần kiểm tra:

  • Quốc tịch của nhà đầu tư;
  • Nhà đầu tư là cá nhân hay tổ chức;
  • Ngành nghề kinh doanh của công ty;
  • Tỷ lệ sở hữu trước và sau giao dịch;
  • Điều kiện tiếp cận thị trường;
  • Công ty có quyền sử dụng đất hay không;
  • Phương thức thanh toán;
  • Tài khoản nhận vốn;
  • Nghĩa vụ thuế từ giao dịch chuyển nhượng;
  • Quy định chuyên ngành nếu công ty hoạt động trong lĩnh vực đặc thù.

Chỉ cần bỏ sót một trong những nội dung trên, giao dịch có thể phát sinh vướng mắc khi làm thủ tục ghi nhận nhà đầu tư nước ngoài.

THỦ TỤC CHUYỂN NHƯỢNG VỐN GÓP, CỔ PHẦN CHO NGƯỜI NƯỚC NGOÀI

Tùy trường hợp, quy trình có thể được thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Kiểm tra điều kiện nhà đầu tư nước ngoài

Xác định:

  • Nhà đầu tư là cá nhân hay tổ chức;
  • Quốc tịch;
  • Tỷ lệ sở hữu dự kiến;
  • Ngành nghề kinh doanh;
  • Điều kiện tiếp cận thị trường;
  • Các hạn chế sở hữu nếu có.

Bước 2: Xin chấp thuận góp vốn, mua cổ phần, nhận chuyển nhượng vốn

Nếu giao dịch thuộc trường hợp phải đăng ký trước theo Luật Đầu tư, doanh nghiệp/nhà đầu tư thực hiện thủ tục tại cơ quan đăng ký đầu tư có thẩm quyền.

Hồ sơ thường cần thể hiện:

  • Thông tin nhà đầu tư;
  • Thông tin tổ chức kinh tế nhận vốn;
  • Tỷ lệ sở hữu trước và sau giao dịch;
  • Giá trị giao dịch;
  • Ngành nghề kinh doanh;
  • Tài liệu pháp lý của nhà đầu tư;
  • Các tài liệu chứng minh đáp ứng điều kiện theo từng trường hợp.

Bước 3: Ký và thực hiện hợp đồng chuyển nhượng

Sau khi đáp ứng yêu cầu pháp lý cần thiết, các bên thực hiện hợp đồng chuyển nhượng vốn góp/cổ phần và thanh toán theo thỏa thuận, đồng thời tuân thủ quy định quản lý ngoại hối.

Bước 4: Thay đổi thành viên, cổ đông và thông tin đăng ký doanh nghiệp

Sau giao dịch, doanh nghiệp thực hiện thủ tục đăng ký thay đổi tương ứng theo loại hình doanh nghiệp và nội dung thay đổi.

Bước 5: Thực hiện nghĩa vụ thuế

Bên chuyển nhượng cần xác định nghĩa vụ thuế phát sinh từ giao dịch.

Đây là bước không nên bỏ qua, bởi việc hoàn tất thủ tục thay đổi thành viên/cổ đông không đồng nghĩa với việc nghĩa vụ thuế từ giao dịch đã được xử lý.

NHÀ ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI THANH TOÁN TIỀN MUA VỐN QUA ĐÂU?

Đây là một trong những vấn đề gây vướng mắc nhiều nhất trên thực tế.

Không nên hiểu đơn giản rằng:

“Người nước ngoài chuyển tiền trực tiếp cho người bán là xong.”

  • Việc thanh toán giao dịch góp vốn, mua cổ phần, nhận chuyển nhượng vốn của nhà đầu tư nước ngoài phải được thực hiện phù hợp với quy định về quản lý ngoại hối và loại hình đầu tư, doanh nghiệp cụ thể.
  • Đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thuộc trường hợp phải sử dụng tài khoản vốn đầu tư trực tiếp, các giao dịch thu, chi liên quan đến vốn đầu tư phải thực hiện theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.

Vì vậy, trước khi chuyển tiền nên xác định:

Tiền đi từ đâu → vào tài khoản nào → thời điểm nào → ai là người nhận → chứng từ thanh toán nào cần lưu giữ.

Nếu làm sai ngay từ bước thanh toán, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn khi chứng minh việc góp vốn, chuyển nhượng vốn về sau.

HỒ SƠ CHUYỂN NHƯỢNG VỐN CHO NGƯỜI NƯỚC NGOÀI

Tùy trường hợp, hồ sơ có thể gồm:

Hồ sơ của nhà đầu tư nước ngoài

  • Hộ chiếu đối với cá nhân;
  • Giấy chứng nhận thành lập hoặc tài liệu pháp lý tương đương đối với tổ chức;
  • Tài liệu chứng minh tư cách pháp lý;
  • Tài liệu hợp pháp hóa lãnh sự/chứng thực dịch theo trường hợp áp dụng.

Hồ sơ của doanh nghiệp Việt Nam

  • Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp;
  • Danh sách thành viên/cổ đông;
  • Thông tin về tỷ lệ sở hữu trước và sau giao dịch;
  • Nghị quyết/quyết định theo quy định của công ty;
  • Hợp đồng chuyển nhượng vốn/cổ phần;
  • Tài liệu chứng minh đáp ứng điều kiện đầu tư nếu thuộc trường hợp phải chứng minh.

Hồ sơ liên quan đến giao dịch

  • Chứng từ thanh toán;
  • Tài liệu về tài khoản vốn;
  • Hồ sơ thuế;
  • Các tài liệu khác theo ngành nghề và trường hợp cụ thể.

Hồ sơ chính xác phải được xác định theo từng giao dịch, không nên dùng một bộ hồ sơ mẫu cho mọi trường hợp.

VƯỚNG MẮC THƯỜNG GẶP KHI BÁN VỐN CHO NGƯỜI NƯỚC NGOÀI

❌ Vướng mắc 1: Ngành nghề chưa đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường

Nhà đầu tư nước ngoài không được áp dụng hoàn toàn giống nhà đầu tư trong nước trong mọi ngành nghề.

Một số ngành nghề có thể đặt ra:

  • Hạn chế tỷ lệ sở hữu;
  • Hạn chế hình thức đầu tư;
  • Hạn chế phạm vi hoạt động;
  • Điều kiện về đối tác Việt Nam;
  • Điều kiện về năng lực của nhà đầu tư.

Do đó, tra cứu ngành nghề trước khi ký hợp đồng chuyển nhượng là bước cực kỳ quan trọng.

❌ Vướng mắc 2: Công ty có quyền sử dụng đất

Đây là trường hợp cần kiểm tra đặc biệt kỹ.

Nếu doanh nghiệp có quyền sử dụng đất tại khu vực nhạy cảm về quốc phòng, an ninh, giao dịch nhận chuyển nhượng vốn của nhà đầu tư nước ngoài có thể thuộc trường hợp phải đăng ký trước.

Do đó, doanh nghiệp có đất không nên chỉ kiểm tra mỗi ngành nghề kinh doanh.

❌ Vướng mắc 3: Nhà đầu tư chuyển tiền sai tài khoản

Giao dịch đã ký, tiền đã chuyển nhưng chứng từ thanh toán không phù hợp với quy định quản lý ngoại hối có thể khiến doanh nghiệp gặp khó khăn khi thực hiện các thủ tục tiếp theo.

❌ Vướng mắc 4: Chuyển nhượng xong mới đi xin chấp thuận

Đây là một trong những rủi ro cần tránh.

Nếu giao dịch thuộc trường hợp phải thực hiện thủ tục đăng ký trước mà các bên đã hoàn tất việc chuyển nhượng trước, hồ sơ sau đó có thể phát sinh nhiều vấn đề.

Kiểm tra điều kiện trước – xin chấp thuận nếu thuộc trường hợp phải đăng ký – sau đó mới thực hiện các bước giao dịch phù hợp là cách tiếp cận an toàn hơn về mặt thủ tục.

NGƯỜI NƯỚC NGOÀI MUA CỔ PHẦN CÓ ĐƯỢC CẤP VISA DÀI HẠN KHÔNG?

Có thể thuộc diện được xem xét, nhưng không phải cứ mua một lượng cổ phần bất kỳ là đương nhiên được cấp thẻ tạm trú dài hạn.

Quyền cư trú của nhà đầu tư nước ngoài phụ thuộc vào:

  • Tư cách nhà đầu tư;
  • Giá trị phần vốn góp/cổ phần;
  • Tỷ lệ sở hữu;
  • Loại hình doanh nghiệp;
  • Quy định về xuất nhập cảnh và cư trú;
  • Các điều kiện pháp luật tại thời điểm làm hồ sơ.

Do đó, khi tư vấn cho nhà đầu tư nước ngoài, cần tách riêng:

Quyền sở hữu vốn và quyền cư trú tại Việt Nam.

Hai vấn đề này có liên quan nhưng không phải một thủ tục.

THUẾ KHI CHUYỂN NHƯỢNG VỐN CHO NGƯỜI NƯỚC NGOÀI

Đây là nội dung không thể bỏ qua.

Tùy chủ thể chuyển nhượng, loại giao dịch và tình trạng cư trú, nghĩa vụ thuế có thể khác nhau.

Ví dụ, đối với cá nhân chuyển nhượng chứng khoán, cơ chế thuế áp dụng cần căn cứ pháp luật thuế hiện hành và loại chứng khoán/giao dịch cụ thể.

Đối với chuyển nhượng phần vốn góp của cá nhân, cách xác định thu nhập chịu thuế và thuế suất cũng cần phân biệt với chuyển nhượng cổ phần.

Vì vậy, không nên đưa một mức thuế duy nhất như “0,1% cho mọi giao dịch chuyển nhượng vốn” vào bài viết, bởi điều này có thể gây hiểu nhầm giữa chuyển nhượng cổ phần/chứng khoán và chuyển nhượng phần vốn góp.

Mỗi giao dịch cần xác định đúng loại tài sản chuyển nhượng và chủ thể chuyển nhượng trước khi tính thuế.

TƯ VẤN THỦ TỤC CHUYỂN NHƯỢNG VỐN CHO NGƯỜI NƯỚC NGOÀI

Bán 20%, 30% hay 51% công ty cho người nước ngoài không đơn giản chỉ là ký một hợp đồng và nhận tiền.

Luật Trí Nam cung cấp dịch vụ tư vấn và thực hiện thủ tục:

✅ Tư vấn điều kiện nhà đầu tư nước ngoài.
✅ Tra cứu điều kiện tiếp cận thị trường.
✅ Tư vấn tỷ lệ sở hữu nước ngoài.
✅ Tư vấn chuyển nhượng phần vốn góp công ty TNHH.
✅ Tư vấn chuyển nhượng cổ phần công ty cổ phần.
✅ Xin chấp thuận góp vốn, mua cổ phần, nhận chuyển nhượng vốn.
✅ Thay đổi thành viên, cổ đông.
✅ Điều chỉnh hồ sơ đầu tư.
✅ Tư vấn tài khoản vốn và thanh toán.
✅ Tư vấn nghĩa vụ thuế từ giao dịch chuyển nhượng.
✅ Tư vấn visa, thẻ tạm trú và các thủ tục liên quan cho nhà đầu tư.

Vì sao nên kiểm tra trước khi ký hợp đồng?

Bởi một giao dịch chuyển nhượng vốn cho người nước ngoài có thể liên quan đồng thời đến:

LUẬT ĐẦU TƯ + LUẬT DOANH NGHIỆP + QUẢN LÝ NGOẠI HỐI + THUẾ + NGÀNH NGHỀ KINH DOANH + ĐẤT ĐAI + PHÁP LUẬT CHUYÊN NGÀNH.

Chỉ cần xác định sai ngay từ đầu, doanh nghiệp có thể phải sửa lại hợp đồng, hồ sơ hoặc phương thức thanh toán.

Đừng ký hợp đồng trước rồi mới hỏi thủ tục. Hãy kiểm tra điều kiện đầu tư trước khi giao dịch.

Vì vậy, hãy liên hệ với chúng tôi ngay hôm nay

CÔNG TY LUẬT TRÍ NAM

ĐT/Zalo: 0934.345.755 – 0934.345.745

Tư vấn pháp lý – Soạn hồ sơ – Thực hiện thủ tục – Theo dõi kết quả.